Prof. Ferre Laevers geeft in dit themanummer de aftrap en beschrijft de ervaringsgerichte blik op begeleidingsstijl. De cruciale vraag in het artikel is in hoeverre je er als leerkracht in slaagt om het perspectief van het kind in te nemen. Gemeenschappelijk in alle teksten is het vertrekpunt om kindgericht te kijken. Tegelijk gaan we de confrontatie aan met andere visies. Elk van die visies zien we als gereedschapskisten waaruit je inspirerend praktijkprincipes kan halen.
Met ‘Anders school maken’ willen we je een kijkje laten nemen in een aantal scholen waar men, door hun krachtige visie, een andere onderwijswereld wil aanbieden die anders is dan in de meeste Vlaamse kleuterscholen. Ludo Heylen benadrukt in dit themanummer, het belang van excellente leerkrachten die de kwaliteit van hun onderwijs verbeteren. Het is vandaag als leerkracht een hele uitdaging om in de klaspraktijk steeds rekening te houden met een voortdurend evoluerende maatschappij. Een ‘sterk kleuterschoolvisie’ realiseren en oude structuren en schoolsystemen loslaten om klas- en leeftijdsdoorbrekend aan de slag te gaan om zo meer groeikansen te geven aan elk kind.
In dit themanummer staan we stil bij een aantal belangrijke transitiemomenten in het leven van een kleuter. We maken de hink-stap-sprong van voorschoolse peuter naar kleuter en van kleuter naar lagereschoolkind. Daarbij horen ook verhuizen naar een nieuwe klas of een nieuw schoolgebouw. We laten een kersverse juf aan het woord, want ook de stap van student naar kleuterleidster is een ingrijpende overgang. Al die veranderingen bieden kinderen de kans om verder te groeien. Daarom is het zo belangrijk dat we van deze transitiemomenten samen met hen krachtige momenten maken.
Dit themanummer gaat over de geboren onderzoekers die kinderen zijn. Van nature zijn ze geboeid door wat er zich rondom hen afspeelt. Ze willen de werkelijkheid begrijpen en er actief mee omgaan. Bij allerlei verschijnselen gaan ze geboeid op zoek: ‘hoe kan dat?’, ‘hoe zit het in elkaar?’, ‘wat gebeurt daar?’. Het is onze taak als leerkracht om onze kleuters verder te stimuleren in hun onderzoeksvaardigheden en in het intuïtief leren vatten van de fysische wereld. Want hoeveel kansen krijgen kinderen nog om al hun zintuigen aan te spreken, de natuur te beleven, technieken te ontdekken, exploreren, te experimenteren, op onderzoek te gaan en nieuwe dingen te ontwerpen?
‘Het leren van jonge kinderen’, daar gaat dit themanummer over. En als we aan leren denken, dan denken we ook aan ons brein. Je komt te weten hoe een rijke leeromgeving het kinderbrein voedt en dat ook een rijke buitenruimte een onmisbare factor is in het leren van kinderen. Het is immers buiten dat ‘risicovol spel’ zich vaker voordoet en de basis legt voor levenslang leren: ‘ik kan het zelf’. Dorien Wassink en Bart Declercq (KU Leuven) beklemtonen dat ondernemende kinderen en jongeren beter voorbereid zijn op de snel veranderende samenleving en dat onderwijs hiertoe kan bijdragen door kinderen te ondersteunen in het nemen van initiatief en hun plan te trekken.
